background
logotype

Wady zgryzu i ich wpływ na rozwój mowy dziecka

Niewielu rodziców wie o tym, że wady zgryzu mogą wpływać na rozwój mowy dziecka. Choć istnieje grupa osób, która pomimo wady zgryzu nie ma rażącej wady wymowy, to jednak znaczny odsetek ludzi z nieprawidłowościami w obrębie żuchwy i uzębienia posiada problemy artykulacyjne.

Co to jest wada zgryzu?

Wada zgryzu to nieprawidłowe ułożenie dolnej i górnej szczęki - dolna szczęka może być odchylona od górnej lub odwrotnie. Odchylenie to może zachodzić na całej długości łuków zębowych lub w ich środkowej i bocznej części. Najczęściej spotykanymi wadami zgryzu są:

  • Zgryz otwarty – między górnymi, a dolnymi zębami jest prześwit, czyli zęby górne nie kontaktują się z zębami dolnymi.
  • Przodozgryz – przednie dolne zęby znajdują się przed zębami górnymi.
  • Tyłozgryz – górne zęby znajdują się znacznie przed zębami dolnymi, zęby są cofnięte do tyłu.
  • Zgryz głęboki – zęby górne zakrywają zęby dolne powyżej normy – czyli 2/3 zębów dolnych jest zakryte przez zęby górne.

Przyczyny wad zgryzu u dzieci to:

  • ssanie palca, smoczka lub innych przedmiotów,
  • zaciskanie zębów, zgrzytanie zębami,
  • nagryzanie lub zaciskanie warg,
  • nieprawidłowe oddychanie (oddychanie przez usta),
  • utrata zębów mlecznych lub stałych,
  • urazy zębów uszkadzających zawiązki zębów stałych,
  • złe odżywianie.

Wymowa a wada zgryzu

Dzieci mające wadę zgryzu oraz nieprawidłowe uzębienie (ubytki, próchnica zębów) mają problem z prawidłową realizacją głosek. Problemy te dotyczą najczęściej wymowy głosek dentalizowanych. Głoski dentalizowane to takie głoski, których realizacja polega na zbliżaniu górnych i dolnych zębów (siekaczy). Należą do nich: s, z ,c, dz, ś, ź, ć, dź, sz, ż, cz, dż.

Trudności i nieprawidłowe artykulacje obserwuje się również na głoskach przedniojęzykowo - zębowych t, d, n,  oraz w głoskach f, w.

Przy tyłozgryzie miejsce artykulacji spółgłosek dentalizowanych najczęściej przesunięte jest do tyłu. Pomiędzy zębami występuje szpara przednio - tylna o różnych rozmiarach, co powoduje zmiany brzmienia spółgłosek dentalizowanych. Spółgłoski s, z, c, dz mają wówczas brzmienie zbliżone do ś, ź, ć, dź. By niwelować tę wadę artykulacyjną należy stosować ćwiczenia polegające na wysuwaniu żuchwy do przodu i nagryzaniu (?) dolnymi zębami wargi górnej.

Przy przodozgryzie spółgłoski wymawiane są przyzębowo lub międzyzębowo, co wpływa na zdeformowanie ich prawidłowego brzmienia. Podobnie jak przy tyłozgryzie wadę można korygować poprzez ćwiczenia polegające na nagryzaniu wargi – z tą różnicą, że dolną wargę nagryzamy górnymi zębami.

Wada jaką jest zgryz głęboki powoduje, że brzmienie głosek dentalizowanych  jest zniekształcone, przyczyna leży w braku tarcia powietrza o brzegi siekaczy, które w zgryzie  głębokim zbyt głęboko nachodzą na siebie.

Przy zgryzie otwartym - na skutek szpary pomiędzy zębami, w którą wpada język – powstaje seplenienie międzyzębowe. Ta wada wymowy polega na wsuwaniu języka między przednie zęby podczas artykulacji głosek t, d, n, oraz s, z, c, dz.

Jak zapobiec wadom zgryzu u dzieci ?

Zastanawiasz się jak uniknąć wady zgryzu u swojego dziecka, poniżej klika rad:

  • Dbaj o prawidłowe napięcie mięśni w obrębie jamy ustnej – dziecko nie może bawić się, rysować, spać z otwartą buzią.
  • Jeśli obserwujesz, że Twoje dziecko nawykowo oddycha przez usta – idź z nim na konsultację  do laryngologa i logopedy.
  • Jeśli Twoje dziecko skończyło rok, naucz go pić z kubeczka, nie używaj smoczka uspokajacza, nie karm dziecka z butelki. Używając smoczka utrwalasz nieprawidłowy typ połykania.
  • Naucz dziecko gryźć, żuć twarde pokarmy np. jabłko, marchewkę, skórkę od chleba, nie podawaj mu zmiksowanych, przetartych papek.
  • Pilnuj, aby Twoje dziecko nie gryzło warg, przedmiotów, nie ssało palca.
  • Dbaj o zdrowe zęby swojego dziecka – regularnie je szczotkuj, lecz u dentysty.
  • Nie wyrywaj zbyt wcześnie zębów mlecznych.

Jak leczyć wady zgryzu u dzieci ?

Leczenie wad zgryzu u dzieci można rozpocząć w każdym wieku, najczęściej jednak leczenie rozpoczyna się wtedy, kiedy dziecko ma już stałe siekacze i szóstki, i następuje u niego wymiana zębów mlecznych na stałe. Wady zgryzu korygują ortodonci. Leczenie polega na noszeniu przez dziecko specjalnego aparatu ortodontycznego (stałego lub ruchomego) na zębach. 

Jeżeli twoje dziecko ma wadę zgryzu, niezwłocznie udaj się do ortodonty, nie odkładaj decyzji na później! Im wcześniej rozpoczniecie leczenie korygujące wadę zgryzu, tym szybciej usuniemy wszelkie dysfunkcje w wymowie.

Copyright© 2021 Słyk Jolanta