background
logotype

Kilka słów o ćwiczeniach oddechowych

Co to są ćwiczenia oddechowe i dlaczego są tak ważne dla rozwoju mowy dziecka ?

Oddychanie to podstawowa czynność fizjologiczna, niezbędna do prawidłowego funkcjonowania każdego człowieka. Z każdym oddechem dostarczamy wszystkim komórkom naszego ciała cennego tlenu. Dotlenione ciało jest zdrowe i przygotowane do podejmowania wszelkiego wysiłku. Dlatego umiejętność prawidłowego oddychania jest ważna i warto poświęcić jej trochę czasu.

Prawidłowe oddychanie powinno odbywać się torem nosowym. Umożliwia to rozwój aparatu artykulacyjnego. Zaburzenia oddychania (ciągłe oddychanie ustami, przerośnięty migdał, skrzywiona przegroda nosowa, przedłużające się infekcje górnych dróg oddechowych) niekorzystnie wpływają na pracę aparatu mowy. Oddychając ustami dziecko często nie kontroluje języka, który wychodzi z otwartej buzi. W konsekwencji dochodzi do obniżenia sprawności języka i kłopotów z pionizacją, tak ważną przy wymowie, np. głosek sz, ż, cz, dż, l, r. Osłabienie języka i przesunięcie się do przodu sprzyja powstawaniu wad zgryzu.

W trakcie mówienia najczęściej wdychamy powietrze ustami, a wydychamy nosem lub ustami. Prawidłowy oddech przy mówieniu powinien być w związku z tym rytmiczny i skoordynowany z wdechem i wydechem. Najczęściej wdech wykonujemy szybko, a wydychamy dłużej i spokojniej. W trakcie tego powolnego wydechu mówimy. Dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym wieku szkolnym, często mają problem z prawidłowym oddychaniem. Dlatego mowa ich jest niewyraźna (nawet jeśli poprawnie wymawiają wszystkie głoski), szybka lub bardzo wolna, nie zawsze płynna (dzieci najczęściej „zjadają” sylaby, mówią za głośno lub za cicho). Ćwiczenia oddechowe mają na celu poprawienie dziecięcego oddychania i skoordynowanie go z mową.

Ćwiczenia oddechowe organizuj:

  • w przewietrzonym pomieszczeniu lub na powietrzu,
  • przed jedzeniem lub 2 godziny po posiłku,
  • systematycznie 2 – 3 razy dziennie przez kilka minut.

Rodzicu - Pamiętaj!

  • Przedłużanie wydechu nie może być zbyt długie, bo może opróżnić płuca z tzw. powietrza zapasowego.
  • Zwracaj uwagę na to, jak oddycha twoje dziecko; jeśli często ma otwartą buzię (np. w czasie zabawy, gdy słucha bajki, itp.), przypominaj mu o zamykaniu buzi, oddychaniu nosem.
  • Zwracaj uwagę na przedłużające się infekcje kataralne; jeśli często się powtarzają skontaktuj się z laryngologiem.
  • Przypominaj dzieciom o czyszczeniu nosa; zatkany katarem nos uniemożliwi prawidłowy oddech i sprzyja niedotlenieniu mózgu.
  • Dziecko nie będzie w stanie wykonać ćwiczeń oddechowych, gdy ma obfity katar i zatkany nos. 
  • Ćwiczenia oddechowe rozpocznij od najprostszych zabaw z oddechem, stopniowo rozszerzaj je dodając elementy ruchu i fonacji.

Przykładowe ćwiczenia oddechowe:

  • Dmuchanie na gorącą zupę, zamarzniętą szybę, chuchanie na złączone dłonie.
  • Wąchanie kwiatów, różnych zapachów.
  • Zdmuchiwanie z dłoni lub stolika piórek, listków, lekkich papierowych elementów, itp.
  • Nadmuchiwanie balonów.
  • Dmuchnie na płomień świecy raz lekko (by jej nie zgasić), raz mocniej.
  • Puszczanie baniek mydlanych.
  • Dmuchanie na paski papieru lub lekkie papierowe elementy na nitkach.
  • Dmuchanie do celu, np. piłeczką (pingpongową) do bramki.
  • Oddychanie w pozycji leżącej z zabawką ułożoną na brzuchu.
  • Przenoszenie lekkich papierowych elementów za pomocą słomki.
  • Rozdmuchiwanie w pudełku lub misce piasku, ryżu, kaszy, itp.
  • Zabawy fonacyjne samogłoskami: aaa…, ooo…, uuu…, eee…, yyy…, iii….
  • Gwizdanie (np. na gwizdkach).
  • Dmuchanie na wiatraczki z różnej odległości.
  • Nabieranie powietrza nosem (zamknięta buzia) i wydech z artykulacją głoski „s” lub „f”.
Copyright© 2021 Słyk Jolanta