background
logotype

Zabawy i ćwiczenia logopedyczne dla najmłodszych (0 – 3)

U małych dzieci wsparcie dla prawidłowej artykulacji i rozwoju narządów mowy niesie sama natura. Niezastąpionym ćwiczeniem jest, np. ssanie piersi matki. Podczas tej przyjemnej dla dziecka czynności odbywa się bezwiedne ćwiczenie języka, warg, policzków, podniebienia miękkiego, masowanie dziąseł. Ponadto dziecko uczy się prawidłowego połykania i oddychania nosem.

 Ssanie, połykanie, a następnie żucie stanowią podstawę dla artykulacyjnej strony mowy. Kontynuacją tych „ćwiczeń” jest później pojenie dziecka za pomocą naczynia z dziobkiem (czajniczek, kubeczek), picie przez rurkę. A kiedy pojawiają się ząbki – pomocne dla usprawniania języka, masażu dziąseł i ćwiczeń w połykaniu jest chrupanie surowej marchewki, chleba ze skórką, samej skórki, jabłka wraz z „ubrankiem”.

W początkowym etapie rozwoju dziecka ważna jest wiedza rodziców, że w kształtowaniu narządów mowy pomagają bardzo proste i przyjemne zabawy. Dla małego człowieka zabawa jest nauką. Przez naukę maluch najszybciej przyswaja sobie nowe umiejętności, zdobywa różnorodne doświadczenia, odpręża się i rozwija, dlatego warto rozpocząć zabawę z maluchem już dziś!

  • Wesoła papużka.

Twoje dziecko z pewnością będzie z entuzjazmem wydawało z siebie dźwięki. Początkowo będą to zbitki głosek, potem sylaby i całe wyrazy. Pobaw się z maluchem w papugę i naśladuj ją! To rozbawi maleństwo i zachęci je do dalszego mówienia. Ze starszym niemowlęciem możesz się zamienić – wymawiaj pojedyncze dźwięki i obserwuj, czy brzdąc powtarza po tobie. W ten sposób dziecko ćwiczy usta i język, a także uczy się komunikowania za pomocą słów.

  • Picie przez słomkę.

Maluchowi powyżej 9 miesiąca możesz zaproponować picie przez słomkę. Dziecko będzie zachwycone nowym eksperymentem, a taka zabawa to znakomite ćwiczenie usprawniające mięśnie twarzoczaszki. Picie przez rurkę kształtuje również długość faz wdechu i wydechu. Pamiętaj tylko, aby nie zostawiać wówczas dziecka samego!

  • Jak kotek pije?

Poproś malucha, by pokazał ci, jak kotek pije mleko ze spodeczka, jak mlaska, jak oblizuje się, gdy smakował mu posiłek, jak mruczy z zadowolenia. Początkowo możesz pokazać brzdącowi określone ruchy. Gdy znudzi wam się udawanie kotka, możecie naśladować zachowanie innych zwierząt, np. syczenie węża, robienie dzióbka ptaka, jadącego konika. Dzięki tej zabawie dziecko ćwiczy narządy artykulacyjne potrzebne do prawidłowej wymowy poszczególnych głosek.

  • Opowiem ci, co robisz?

Towarzysz dziecku w zabawie. Kiedy wskaże paluszkiem jakiś przedmiot, nazwij go. Za każdym razem mów o nim więcej, np.: To jest autko. Autko robi brum, brum. To autko Jasia. Opisuj to co robi maluch, np.: Ooo włożyłeś lalę do wózka. Przykryłeś ją kocykiem, żeby nie zmarzła. Teraz lala pojedzie na spacer. Maluch szybciej uczy się nowych słów, gdy może je połączyć z wyrazami, które już zna i rozumie.

  • Kolorowy wiatraczek.

Zachęcaj dziecko do zabaw oddechowych utrwalających nawyk brania oddechu nosem i wydychania powietrza ustami. Niech maluch wprawia w ruch wiatraczek, puszcza bańki mydlane, zdmuchuje dmuchawce lub płomień świeczki. Dobrym ćwiczeniem może być nadmuchiwanie balonów czy bulgotanie słomką zanurzoną w szklance wody. Wytnij z kartonu kolorowe listki, narysuj na kartonie drzewo i pokaż maluchowi, jak przenieść listki na drzewo za pomocą słomki.

  • Znajdź błąd.

Maluchy uwielbiają przyłapywać dorosłych na małych pomyłkach, dlatego pobaw się z dzieckiem w szukanie błędów. Usiądźcie na dywanie. Wymyślaj różne zdania, w których kryją się błędy, np.: Krowa mówi hau, hau. Zadaniem brzdąca jest znalezienie błędu i poprawienie go – Nie krowa robi muuu.

  • Nie ma kotka!

Posadź sobie dziecko na kolanach i razem oglądajcie prostą książeczkę z obrazkami. Pokaż maluchowi przedmiot na obrazku i nazwij go, np.: Ooo, kotek! Następnie zakryj przedmiot ręką, mówiąc: Nie ma kotka! Ćwiczenie rozwija słownik brzdąca i uczy go poprawnej odmiany rzeczowników.

  • Językowa szczoteczka.

Powiedz dziecku, że wspólnie policzycie jego ząbki. Poproś malucha, by powoli dotykał czubkiem języka swoich ząbków, a ty licz na głos, ile ich jest. Nie zapomnij pokazać brzdącowi, jak wykonać to ćwiczenie! Dzięki tej zabawie ćwiczymy narządy artykulacyjne, a szczególnie język, którego sprawność jest niezwykle ważna przy wymowie głosek szumiących (sz, ż, cz, dż) i fonemów: r, l.

  • Słodki ślad.

Kremem czekoladowym lub innym smakołykiem dającym się łatwo rozsmarować zrób słodki ślad pod noskiem dziecka (można też na wałku dziąsłowym czy brodzie) i poproś dziecko, aby go zlizało czubkiem języka. Jest to znakomite ćwiczenie mięśni podłużnych języka i rozciąganie wędzidełka podjęzykowego.

  • Skacząca piłka.

Daj maluchowi niedużą piłkę i wyjaśnij, że piłka bardzo lubi skakać. Opowiadaj, gdzie skacze piłka, a dziecko niech wkłada ją we wskazane przez ciebie miejsce, np.: Piłka wskoczyła do pudełka. Piłka ukryła się pod stolikiem. Piłka schowała się koło misia. Zabawa uczy malucha uważnego słuchania oraz utrwala prawidłowe stosowanie przyimków.

Pamiętaj, żeby z dzieckiem się bawić. Żmudne, przymusowe ćwiczenia często przynoszą więcej szkody niż pożytku. Obserwuj zatem swojego brzdąca i dostosuj rodzaj oraz intensywność swoich działań do jego chęci i możliwości. Celem waszych ćwiczeń jest przede wszystkim miłe i pożyteczne spędzenie czasu. W rzeczywistości dziecko uczy się bezustannie, zatem każda okazja jest dobra, by mu w tym pomagać – wspólna jazda samochodem, spacer czy wieczorna kąpiel. Życzę miłej i udanej zabawy!

Copyright© 2021 Słyk Jolanta