background
logotype

Jąkanie zostawić w spokoju?

Jąkanie jest jedną z najczęściej spotykanych wad mowy (ok. 1%). Częściej jąkają się chłopcy niż dziewczynki. U dorosłych i dzieci powyżej 6 roku życia jest to zawsze zaburzenie płynności mowy i jedynie terapia psychologiczno – logopedyczna może im pomóc. Jeśli jąkanie pojawi się nagle między 2 – 3 rokiem życia – będzie to tzw. jąkanie rozwojowe. Dziecko może powtarzać głoski (t – t – tata), sylaby (ma – ma – mama), całe wyrazy (kot, kot, kot)), robić pauzy. Dlaczego tak się dzieje?

Czytaj więcej: Jąkanie zostawić w spokoju?

Krótkie wędzidełko podjęzykowe a rozwój mowy

Czy wiesz, że najczęściej spotykaną wadą anatomiczną jamy ustnej jest skrócone wędzidełko podjęzykowe. Jak sama nazwa mówi, jest to miękki twór włóknisty, tzw. „niteczka”, którą widzimy, gdy uniesiemy język do góry przy szeroko otwartych ustach. Łączy ona (niteczka) w linii środkowej dolną powierzchnię języka z dnem jamy ustnej. Prawidłowo rozwinięte wędzidełko pozwala na dotarcie czubkiem języka we wszystkie zakątki jamy ustnej. Kiedy jest zbyt krótkie (ankyloglosja), ogranicza ruchy języka, uniemożliwiając poprawną artykulację wielu głosek, jest również przyczyną niewłaściwego ssania, połykania czy żucia i właśnie dlatego coraz częściej podkreśla się, iż powinno być podcinane już w wieku niemowlęcym. Krótkie wędzidełko powoduje więc kształtowanie się nieprawidłowych wzorców pokarmowych od początku rozwijania się tej funkcji, a także zbieranie się dużej ilości śliny pod językiem, czasem wyciekanie jej na zewnątrz, co często budzi niepokój rodziców. 

Czytaj więcej: Krótkie wędzidełko podjęzykowe a rozwój mowy

Dlaczego pierwszy rok życia jest ważny w rozwoju mowy?

Pierwsze dwanaście miesięcy to najistotniejszy okres w życiu człowieka. Czas ten wpływa na dalsze etapy rozwoju, dlatego zmiany w zakresie psychomotoryki noworodka i niemowlęcia powinny być w centrum uwagi wielu specjalistów, w tym także logopedów, a przede wszystkim rodziców.

Czytaj więcej: Dlaczego pierwszy rok życia jest ważny w rozwoju mowy?

Wady zgryzu i ich wpływ na rozwój mowy dziecka

Niewielu rodziców wie o tym, że wady zgryzu mogą wpływać na rozwój mowy dziecka. Choć istnieje grupa osób, która pomimo wady zgryzu nie ma rażącej wady wymowy, to jednak znaczny odsetek ludzi z nieprawidłowościami w obrębie żuchwy i uzębienia posiada problemy artykulacyjne.

Czytaj więcej: Wady zgryzu i ich wpływ na rozwój mowy dziecka

Jak stymulować rozwój językowy dziecka? Rady dla rodziców

Mówienie stanowi naturalną potrzebę każdego człowieka, jednak nie jest sztuką ani łatwą, ani małą. Zanim malutki człowieczek nauczy się mówić, upływa kilka lat. Te pierwsze lata życia to czas dany rodzicom, opiekunom i nauczycielom, by uczynić mowę dziecka lekką, łatwą i przyjemną. Lekceważenie problemów związanych z mową dziecka może doprowadzić do poważnych kłopotów w nauce i zaburzeń emocjonalnych. Łatwiej jest zapobiegać niż leczyć. Dobrze czyni ten, kto dużo mówi do dziecka, kształtując w nim tym samym zdolność słuchania i rozumienia, oraz słucha, gdy dziecko mówi. Zacznij działać już dziś!

Czytaj więcej: Jak stymulować rozwój językowy dziecka? Rady dla rodziców

Czy odżywianie dziecka ma wpływ na rozwój mowy?

Logopedzi twierdzą, że mowa jest gościem w jamie ustnej, a to dlatego, że pierwotna funkcja jamy ustnej to spożywanie pokarmu. Nie jest ważne jakie pokarmy dziecko spożywa, ale w jakiej formie. Jama ustna jest odcinkiem układu pokarmowego i wszystkie ruchy jej narządów służą przede wszystkim pobieraniu, formowaniu i mechanicznemu rozdrabnianiu pokarmów. Jednocześnie te ruchy są treningiem mięśni, które odpowiadają za artykulację poszczególnych głosek. Dlatego też dla prawidłowego rozwoju narządów jamy ustnej ważne jest naturalne odżywianie dziecka, czyli przede wszystkim karmienie piersią – jednak nie dłużej niż do końca pierwszego roku życia. Należy stopniowo wprowadzać pokarmy stałe zgodnie z zaleceniami pediatry.

Czytaj więcej: Czy odżywianie dziecka ma wpływ na rozwój mowy?

Prawidłowe oddychanie – wczesna profilaktyka logopedyczna

Sposób oddychania jest bardzo istotny w rozwoju funkcji fizjologicznych. Pierwszy oddech to początek procesu kształtowania się narządu żucia oraz czaszki twarzowej. Sposób oddychania zależy od rodzaju karmienia. Dziecko podczas naturalnego karmienia mocno obejmuje wargami sutek, korzysta więc z naturalnego przepływu powietrza. Nie przerywając ssania piersi, oddycha przez nos. Jest to możliwe dzięki charakterystycznemu dla okresu noworodkowego, wysokiemu ustawieniu krtani z nagłośnią, wokół której mleko spływa do przełyku bez potrzeby przerywania oddychania. W przypadku karmienia butelką ze smoczkiem dziecko jest zmuszone kilkakrotnie przerywać ssanie, aby nabrać powietrza przez usta.

Czytaj więcej: Prawidłowe oddychanie – wczesna profilaktyka logopedyczna

Pierwsze zdania

W 2 roku życia pojawiają się kolejne umiejętności w mówieniu, czyli łączenie dwóch słów. Dziecko zaczyna naukę budowania zdań. Od 2 do 3 roku życia dzieci nadal wykazują się znacząco wyższym poziomem rozumienia mowy niż zasobem słów i zdań. W tym czasie następuje również gwałtowny rozwój mowy. Dziecko bardzo szybko uczy się nowych słów, a do tej nauki wystarczy rozmowa z osobą dorosłą.

Czytaj więcej: Pierwsze zdania

KIEDY UDAĆ SIĘ DO LOGOPEDY?

Często rodzice nie są świadomi tego, że ich dziecko ma wadę wymowy, są tak osłuchani z wymową dziecka, że nawet jeśli mowę ono zniekształca, to uważają ją za normalną. Inni natomiast wiedzą, że ich dziecko źle wymawia, ale cierpliwie czekają, aż „z tego wyrośnie”. Wyrasta się z ubrań, butów, ale nie z zaburzeń mowy, czego przykładem są dorośli, którzy seplenią czy nie wymawiają lub zniekształcają głoskę „r”.

Czytaj więcej: KIEDY UDAĆ SIĘ DO LOGOPEDY?

Pierwsze słowa

W 12 miesiącu życia pojawiają się dwie bardzo wyczekiwane przez rodziców umiejętności – dziecko zaczyna chodzić i mówić pierwsze słowa. Ważne jednak, by ten magiczny 12 miesiąc życia potraktować umownie – nie jako punkt, ale pewien przedział czasowy, co oznacza, że maluch może zacząć wymawiać pierwsze słowa między 9 a 18 miesiącem życia.

Czytaj więcej: Pierwsze słowa

Smoczek a rozwój mowy

Rozwój mowy zaczyna się od poczęcia, a właściwa jej stymulacja w pierwszym roku życia dziecka ma ogromny wpływ na mowę dziecka w przyszłości. Ssanie smoczka oddziałuje w dwojaki sposób. Po pierwsze niewłaściwe stosowanie może zakłócać pracę narządów mowy biorących udział w ssaniu i mówieniu, czego następstwem są wady wymowy. Po drugie częste utrzymywanie smoczka „uspokajacza” w buzi dziecka może powodować opóźnienie rozwoju mowy i niechęć do komunikowania się z otoczeniem.

Czytaj więcej: Smoczek a rozwój mowy

Copyright© 2021 Słyk Jolanta